Een hondje dat blaft. Een bootje dat zachtjes schommelt op de golven. De schilderijen van Cornelis Bok blijven hetzelfde, en toch gebeurt er iets bijzonders. Dankzij animator Niels van der Veen krijgen ze letterlijk diepte en beweging.
“Als kind was ik altijd al aan het tekenen en knutselen, dus creatief bezig.” Niels begon met de studie mediavormgeving. “Dat is heel breed: tekenen, maar vooral computerwerk zoals grafisch design, websites en video. Uiteindelijk ben ik me gaan specialiseren in animatie.” Inmiddels werkt hij freelance en maakt hij uiteenlopende opdrachten, van films tot interactieve projecten.
Zijn specialiteit: animaties die driedimensionaal zijn, maar eruitzien alsof ze met de hand zijn geschilderd. “Dat vind ik fascinerend: diepte brengen in een vlak schilderij. Daar heb ik een hele werkwijze voor ontwikkeld, zowel technisch als qua stijl. Aan het einde van mijn studie ben ik me gaan specialiseren in aquarel.”
Opgevallen op het filmfestival
Met zijn afstudeerfilm Sporen van de oorlog viel Niels op. De film werd geselecteerd voor het Nederlands Film Festival en getoond op een expositie van de Hogeschool voor de Kunsten. “Daar heeft Joop Luten mijn film gezien. Hij belde me daarna en vroeg of ik wilde meewerken aan het vorige project: Collage in de kunst.”
Die samenwerking beviel. “Je hebt niet veel projecten die zo specifiek aansluiten bij wat ik doe. De projecten van Joop, waaronder dit project over Cornelis Bok, passen precies in mijn straatje.”
Schilderij en 3D tegelijk
Die match komt niet uit de lucht vallen. Niels combineert schilderkunst met 3D-animatie, maar zonder de harde lijnen die vaak bij 3D horen. “Aquarel loopt juist in elkaar over. Dat was voor mij de uitdaging.”
Zijn proces begint in de computer. Hij bouwt een compositie met eenvoudige vormen en schildert die daarna volledig uit. Elk frame kan op zichzelf als schilderij bestaan. Pas daarna komt de beweging. Dat is arbeidsintensief. “Mijn film duurt zes minuten, maar het kost weken om één shot te maken dat misschien tien seconden duurt,” legt hij uit. “Daarom moet je eerst het verhaal en de shotkeuze bepalen, voordat je het uitwerkt in schilderijen.”
Waarom Bok zo goed past
Het werk van Cornelis Bok sluit naadloos aan bij zijn manier van werken. “Het is ouderwets, en dat vind ik juist zo leuk. Paardenkarren, oude huisjes, bootjes.” Juist die details lenen zich voor subtiele animatie. Niels maakt een bootje bijvoorbeeld driedimensionaal, zodat het echt beweegt op het water. Driedimensionale touwen, figuren op de achtergrond die reageren op de echte acteurs: alles klopt.
Niels bouwt karakters op uit één geschilderd beeld, gecombineerd met 3D-animatie. Hij filmde zijn eigen bewegingen en vertaalde die met behulp van AI naar het geschilderde personage. Zo ontstaat een figuur die eruitziet alsof hij altijd al in het schilderij zat, maar nu tot leven komt.
AI als versneller
De AI-technologie die Niels nu inzet voor de Bok-karakters verandert zijn werk ingrijpend. Een scène kan tien tot twintig uur kosten, maar sommige onderdelen gaan nu veel sneller. Achtergrondfiguren, effecten en zelfs hele ruimtes kunnen deels met AI worden gegenereerd. “Het werk wordt minder technisch en uitvoerend, maar je blijft wel artistiek eindverantwoordelijk,” zegt hij. Tegelijk voelt het dubbel. Wat hij jarenlang aan ervaring heeft opgebouwd, kan straks deels door AI worden overgenomen.
Een wereld in beweging
Niet alleen zijn vak verandert snel, ook zijn blik op de toekomst. “Ik ben nog jong, maar de wereld verandert zo snel.” Daarom kijkt hij ook weer naar fysieke materialen: klei, schilderen, werken met zijn handen. “Misschien krijgt dat juist meer waarde als alles digitaal wordt.”
Wat vaststaat: zolang er verhalen zijn en beelden die tot leven mogen komen, blijft Niels zoeken naar nieuwe manieren om beweging toe te voegen. Soms met technologie. Soms juist zonder.
Auteur artikel: Marieke Endert – MeCommunicatie
Visual Storytelling Centre project wordt mede gefinancieerd door Europese Unie via LEADER programma. En voor het deelproject Cornelis Bok is door Meesterlijk Schagen een sponsorbedrag beschikbaar gesteld.