Een boot klotst tegen de kade, vogels fluiten op de achtergrond en ergens achter je klinken voetstappen. In de productie over Cornelis Bok is geluid minstens zo belangrijk als beeld. Muziek en omgevingsgeluid zorgen ervoor dat de schilderijen niet alleen te zien zijn, maar ook voelbaar worden. Jasper Zuidervaart is degene die dat hoorbaar maakt.
Van popmuziek naar pentekeningen
Jasper werkt normaal als producer en muzikant met artiesten als Chef’Special en Jeangu Macrooy. Joop Luten nam contact met hem op voor muziek en geluid voor de Bok-productie. “Ik doe nog niet heel veel muziek voor film,” vertelt Jasper. “Maar dit leek me hartstikke leuk.”
Filmmuziek vraagt een andere aanpak dan popmuziek. “Normaal begin je met een artiest bij nul en bouw je samen iets op. Nu geeft het beeld heel veel richting.” De pentekeningen met aquarel van Bok hebben een verfijnde, lichte sfeer. “Dat bepaalt heel erg wat wel en niet past. Je kunt makkelijk voor klassiek kiezen, maar het is leuker als het iets frisser blijft. Die balans zoeken is interessant.” Die keuzes staan niet vast: de sfeer verschuift voortdurend mee met wat er in beeld en verhaal gebeurt.
Tussen bombastisch of lieflijk
De muziek wisselt per scène. Bij een vloot die de kust bestookt, mag het bombastisch worden. Andere momenten vragen om rust. “De moeilijkste scènes zijn die met lange dialogen,” zegt Jasper. “Als Rutger Jan aan het woord is tussen de scenes door, laat ik muziek zelfs achterwege. Anders wordt het te druk.”
Soms botst de inhoud met het beeld. “Er is een scène waarin ze over de oorlog praten. De thematiek is zwaar, maar die schilderijen zijn juist allemaal heel licht qua sfeer. Als ik de muziek laat aansluiten bij de inhoud van het gesprek, krijg je een mismatch met wat je ziet. Daar de balans in vinden is een interessante uitdaging.”
Het huis als speeltuin
Zodra de schilderijen bewegen, gebeurt er van alles. Een koets rijdt voorbij, bomen waaien, een hond blaft. Die omgevingsgeluiden zoekt Jasper deels online, bij field recordings. Andere geluiden maakt hij zelf. “Dat heet foley-geluid,” legt hij uit. “In Hollywood heb je hele studio’s met grind en water. Ik ga gewoon mijn huis door op zoek naar bruikbare dingen.”
Zo kreeg een laarzenspanner een tweede leven. “Cornelis Bok klapt in een scène zijn schildersezel uit. Die heeft scharnieren. Toevallig had ik zo’n ding om je schoen mooi te houden, zo een laarzenspanner, en dat maakt precies zo’n scharniergeluid. Je huis wordt een soort speeltuin. Dat vind ik echt leuk om te doen.”
Wanneer de kerk mee gaat spelen
Terwijl hij nog midden in het werk zit, kijkt Jasper al uit naar de première. “Als die schilderijen zo tot leven komen, kom je echt in die tijd terecht. Die overkoepelende sfeer wordt nog sterker.”
Toch is het ook spannend. “Ik wil heel graag horen hoe de muziek in die kerk binnenkomt. En dan hoop ik niet dat ik denk: oei, dit had ik anders moeten doen.” Hij lacht. “Die spanning hoort erbij. Dat maakt dit project juist leuk.”
Auteur artikel: Marieke Endert – MeCommunicatie
Visual Storytelling Centre project wordt mede gefinancieerd door Europese Unie via LEADER programma. En voor het deelproject Cornelis Bok is door Meesterlijk Schagen een sponsorbedrag beschikbaar gesteld.
Klik hier of hier om kaarten te bestellen voor de premiere voorstellingen op zondag 22 februari in Willibrorduskerk Haringhuizen. Er zijn slechts nog enkele kaarten beschikbaar.