In de Willibrorduskerk van Haringhuizen ontstaat iets wat je niet snel ergens anders ziet. Waar ooit de kerkdienst centraal stond, komen straks kunstenaars, dichters en muzikanten bij elkaar omgeven door licht, kleur en geluid. Het Visual Storytelling Center (VSC) groeit uit tot een broedplaats waar de geschiedenis en creativiteit van de Noordkop samenkomen.
Begin dit jaar kwamen de financiën rond voor het project, waarna projectleider Joop Luten aan de slag kon om zijn visie werkelijkheid te laten worden. Hij kijkt tevreden terug op de maanden waarin de eerste projecten vorm kregen. “We hebben drie producties goed op de rails gezet,” vertelt hij. “De videoproductie over schilder Cornelis Bok, de talkshow ‘Kopstukken’ en spoken word-workshops voor jongeren. Deze projecten vormen samen in het eerste jaar de basis van het Visual Storytelling Center.”
Cornelis Bok: de schilder die terugkeert uit het verleden
De eerste productie die in de kerk in première gaat, draait om Cornelis Bok, de West-Friese schilder en schrijver die leefde van 1777 tot 1836. Voor Joop was de keuze voor Bok snel gemaakt: “Hij komt uit de regio en heeft veel tekeningen en aquarellen gemaakt waarmee je een goed beeld krijgt van hoe het leven hier was. Bok werkte in opdracht van gemeenten en rijke inwoners en was niet alleen schilder en schrijver, maar ook cipier in gevangenis ‘Slot Schagen’, want ook in die tijd leverde kunst te weinig op om van te leven.”
De film is gebaseerd op het boek over Boks leven en werk. “De film bestaat uit dertien scènes, elk gekoppeld aan een schilderij,” legt Joop uit. “Het verhaal wordt verteld door Rutger Jan Bredewold, zelf kunstenaar en kunstkenner. Daarna komt het schilderij in beeld tot leven. Cornelis stapt het doek binnen, wandelt van schilderij naar schilderij en neemt het publiek mee op een reis door de tijd.”
De productie is ook een technisch hoogstandje. Twintig acteurs, van jong tot oud, speelden voor een greenscreen, om ze later digitaal in de schilderijen te plaatsen. De acteurs zijn gekleed in historische klederdracht geselecteerd door Sylvia Buczynski, gespecialiseerd in kleding uit de 18e en 19e eeuw. Een jonge animator, afgestudeerd aan de HKU, brengt de schilderijen tot leven met subtiele bewegingen: een hond die blaft, een koets die over de brug rijdt, een vrouw die een deur uitloopt. De opnamen werden professioneel gemaakt door Studio Must Kieke in de green screen Qfes studio in Schagen.
Joop monteert de beelden zelf. “Ik combineer de opnames van de acteurs met de geanimeerde schilderijen rekening houdend met de vormen in de kerk. Het eindresultaat komt tot leven op de muren van de kerk over een breedte van 36 meter. Je wordt letterlijk ondergedompeld in het verhaal.”
Spoken Word & Muziek: woorden die bewegen
Waar Cornelis Bok het verleden tot leven wekt, laat het project Spoken Word & Muziek juist de stem van nu horen. Joop was geraakt door een HUMAN-serie over spoken word en wist meteen: dit moest een plek krijgen in het VSC. Met de workshops wil hij jongeren uitdagen hun eigen stem te vinden. “Spoken word is poëzie die leeft,” zegt hij. “Het gaat niet alleen om wat je zegt, maar ook hoe je het brengt, met ritme, emotie en vaak muziek of beeld erbij. Dat maakt taal tastbaar en krachtig.”
In samenwerking met spoken-wordartiest Justin Samgar en stadsdichteres van Den Helder Yanaika Zomer krijgen jongeren van 12 tot 18 jaar lessen in creatief schrijven en performen. Ze leren niet alleen woorden kiezen, maar ook vormgeven, opnemen en presenteren. “We mikken op zo’n twintig jongeren,” vertelt Joop. “Zo kunnen we iedereen goed begeleiden. Uiteindelijk worden de teksten professioneel opgenomen in video’s, die straks over de muren van de kerk geprojecteerd worden.”
De werving is gestart met promotievideo’s in samenwerking met het Regius College. Isabelle Braaf van het Regius College heeft het plan van aanpak geschreven. De uitvoeringen staan gepland voor volgend jaar. “Het is niet alleen een leerproject,” licht Joop toe, “maar ook een manier om jongeren te betrekken bij kunst en literatuur. Met Spoken Word ontdekken ze wat taal kan doen.”
Kopstukken: podium voor de Noordkop
De derde productie is de live talkshow ‘Kopstukken’. Vanuit de kerk worden elke twee maanden live uitzendingen gemaakt met kunstenaars, muzikanten en cultuurmakers uit Schagen en Hollands Kroon. Vanaf februari 2026 gaat de reeks talkshows van start.
Twee cultuurjournalisten selecteren de gasten en zorgen voor een goede spreiding over de regio. “Er gebeurt hier ontzettend veel moois, maar het blijft vaak binnen de dorpsgrenzen. Met Kopstukken brengen we dat samen en laten we zien wat hier in de regio aan kunst en cultuur te vinden is.”
Elke aflevering duurt zo’n 45 minuten en bevat interviews, live muziek van jong lokaal talent en vaste rubrieken, zoals een boekenrubriek waar een jonge boekenliefhebber iedere keer een nieuw boek bespreekt. De talkshow wordt live gemonteerd, zodat de uitzending online te zien is. “Het publiek is van harte welkom bij de talkshows in de kerk, gratis en zonder aan te melden,” zegt Joop.
Meer dan mooie beelden
De kracht van het Visual Storytelling Center zit in de combinatie van techniek, kunst en betekenis. Joop maakt graag het onderscheid met andere bekende kunstprojecties zoals de Fabrique des Lumières. “Daar zie je prachtige animaties, maar je hoort niets over de kunstenaars achter de kunst. Wij brengen ook het verhaal. Je leert waarom een schilder iets maakte, wat hem dreef en je krijgt meer mee van de tijdsgeest.”
Verbinden en doorgroeien
Als projectleider houdt Joop de lijnen bij elkaar: hij zoekt de juiste mensen, bewaakt de voortgang en zorgt voor subsidie aanvragen. “Ik ben niet de kunstenaar,” zegt hij, “maar ik breng de kunstenaars, technici en makers samen. Dat vind ik het mooiste: iets laten ontstaan door samenwerking.”
Visual Storytelling Centre project wordt mede gefinancieerd door Europese Unie via LEADER programma. En voor het deelproject Cornelis Bok is door Meesterlijk Schagen een sponsorbedrag beschikbaar gesteld.
Auteur artikel: Marieke Endert – MeCommunicatie