Acteurs aansturen in een felgroene studio zonder enig decor: het vraagt het uiterste van je voorstellingsvermogen, zelfs als je een ervaren regisseur bent zoals Nel Groet. Nel is geboren en getogen in Kolhorn en heeft als leerkracht en leidinggevende overal in de Noordkop gewoond en gewerkt.
Naast haar werk had ze altijd één grote liefde: toneel. Ze heeft ervaring met alle aspecten van toneel, van acteren tot schrijven en regisseren. “Het leukste vond ik altijd om te spelen,” vertelt Nel. “Ik heb ook geregisseerd, maar dat vond ik te veel op mijn werk lijken: overdag kinderen en collega’s in het gareel houden en ’s avonds nog eens de toneelspelers.”
Na haar pensioen is ze allesbehalve stil gaan zitten. “Ik heb altijd gezegd: als ik groot ben, ga ik vrijwilligerswerk doen. Nu ben ik groot en kom ik om in het vrijwilligerswerk,” lacht Nel. Zo werkt ze onder andere voor de Turfschuur in Kolhorn, waar ze Joop Luten leerde kennen bij een videoproductie over de weg van de turf door de Turfschuur. Voor de nieuwe productie over Cornelis Bok wist Joop Nel dan ook snel te vinden. Hij vroeg haar scènes te schrijven bij schilderijen van Cornelis Bok die waren geselecteerd voor de productie.
“Ik kreeg volledig de vrije hand. Maar het moest natuurlijk wel over Bok gaan, dus heb ik eerst het boek over Cornelis Bok gelezen en daar al mijn wetenswaardigheden uit gehaald.” Daarna liet Nel haar fantasie werken. “Ik heb ook dingen geschreven die waarschijnlijk helemaal niet hebben plaatsgevonden in het echte leven van Cornelis Bok, maar in de film wel.”
Fotograaf van vroeger
Voor de scènes die Nel schreef, verdiepte ze zich in Bok’s werkwijze. “Ik vond het heel leuk om te lezen dat hij in die tijd eigenlijk een soort fotograaf was. Ze maakten toen nog geen foto’s, dus als er ergens iets ergs gebeurde, ging Cornelis daar naartoe om te kijken en het later vast te leggen. Wat een geheugen moet je dan hebben.” In een van de scènes komt het Engelse leger aan land bij Groote Keeten. “Bok is daar naartoe gegaan, heeft alles in zich opgenomen en heeft het later thuis nageschilderd. Dat schilderij is een van de dertien werken die zijn gekozen voor de filmproductie.”
Regisseren in een groene ruimte
Een deel van de cast werd door Peter van der Wiel benaderd. Het grootste deel trommelde Nel zelf op, geholpen door haar jarenlange netwerk in het toneelwereldje. Ondanks haar ervaring met het regisseren van musicals, was deze productie een bijzondere uitdaging. De green screen-studio, zonder decor en achtergrond, voelde surrealistisch aan. “De acteurs staan in een felgroene ruimte en moeten doen alsof ze ergens anders zijn. Je beperkt je als regisseur vooral tot instructies: ‘ga hier staan’, ‘loop daar naartoe’. Het zijn allemaal kleine scènes, geen grote verhalen. Het gaat vooral om een sfeerbeeld bij een schilderij.”
Op jacht naar details
Nel dook voor de productie geregeld de geschiedenis in. “Ik vind het ook echt leuk om dingen uit te zoeken.” Zoals de naam van de dominee die destijds in Schagen werkte – die moest in een van de scènes terugkomen. Na veel omwegen kwam ze uit bij Peter Hoogerdijk. Hij was degene die Nel eindelijk de naam van de dominee kon geven, maar had ook minder goed nieuws: er zat helemaal geen bakker op de Laagzijde. Nel lacht erom. “Ik had in een van de scènes wel een bakker geschreven, dus die moest eruit. Dat soort details zijn onmisbaar om dicht bij de historie te blijven.”
Nel herinnert zich het moment waarop ze een eerste scène zag. “Een heel eenvoudige scène, hoor. Bok komt aan ’t Verlaat en vraagt waar hij naartoe moet om naar Schagen te gaan.” Maar wat de makers ervan hadden gemaakt, vooral de animator Niels, maakte diepe indruk. “Ik was echt verrukt. Mijn werk zat er nog helemaal niet eens in, maar ik vond het zó ontzettend leuk om te zien. Je komt ogen tekort als je die film gaat kijken.”
Auteur artikel: Marieke Endert – MeCommunicatie
Visual Storytelling Centre project wordt mede gefinancieerd door Europese Unie via LEADER programma. En voor het deelproject Cornelis Bok is door Meesterlijk Schagen een sponsorbedrag beschikbaar gesteld.